Tin Tức
Tái sử dụng giá thể dưa lưới: 4 bước xử lý đúng kỹ thuật giúp tiết kiệm chi phí
Th3
Trong bối cảnh chi phí vật tư nông nghiệp, nhân công và giá xăng dầu liên tục tăng, việc tối ưu chi phí sản xuất trong trồng dưa lưới nhà màng là rất quan trọng.
Một trong những giải pháp được nhiều nhà vườn quan tâm là tái sử dụng giá thể dưa lưới vụ cũ để giảm chi phí đầu vào. Tuy nhiên, việc tái sử dụng giá thể cần được thực hiện đúng kỹ thuật để tránh rủi ro về năng suất và bệnh về rễ sau này. Tham khảo ngay quy trình tự xử lý giá thể tại vườn.
1. Khi nào nên tái sử dụng giá thể dưa lưới?
Chỉ nên tái sử dụng giá thể khi đáp ứng các điều kiện sau:
- Giá thể còn tơi xốp, thoáng khí
- Chưa bị mục nát hoặc nén chặt
- Vụ trước có tỷ lệ cây bị bệnh nặng thấp (đặc biệt là vi khuẩn, virus)
Khuyến cáo: Chỉ nên tái sử dụng giá thể tối đa 2–3 vụ dưa lưới, sau đó nên thay mới để đảm bảo năng suất.
2. Rủi ro khi tái sử dụng giá thể mà không xử lý
Nếu không được xử lý đúng cách, việc tái sử dụng giá thể cũ có thể gây ra nhiều vấn đề:
Tàn dư thực vật: Tàn dư rễ và gốc cây vụ trước còn lại phân hủy làm giá thể bị bí, nén chặt, giữ nước kém, đây cũng là môi trường lý tưởng để nấm bệnh, trứng, ấu trùng sâu bệnh sinh sôi và phát triển
Tích tụ mầm bệnh: Nấm, vi khuẩn, các mầm bệnh còn tiềm ẩn trong giá thể cũ, nếu gặp điều kiện thuận lợi dễ bùng phát bệnh toàn vườn
Mất cân bằng dinh dưỡng: Tồn dư muối từ phân bón làm tăng EC trong giá thể, cùng với dư lượng thuốc BVTV sẽ gây ảnh hưởng đến khả năng hút nước và hấp thu dinh dưỡng của rễ
3. Quy trình xử lý giá thể dưa lưới cũ hiệu quả tại vườn
Bước 1: Làm khô giá thể và loại bỏ tàn dư cây trồng
- Sau khi kết thúc vụ, để giá thể khô tự nhiên
- Loại bỏ toàn bộ gốc, rễ và tàn dư thực vật
- Loại bỏ hoàn toàn bầu/túi giá thể nếu có cây bị virus hoặc vi khuẩn
Bước 2: Điều chỉnh lại cấu trúc giá thể
- Bổ sung thêm chỉ dừa nếu tỷ lệ mụn dừa trong giá thể cao
Bước 3: Khử khuẩn
Sau khi xử lý tàn dư, giá thể vẫn có thể tồn tại mầm bệnh tiềm ẩn gây hại cho vụ sau. Vì vậy, cần tiến hành khử khuẩn để làm sạch vùng rễ trước khi trồng mới. H₂O₂ (Hydrogen Peroxide) (thường được biết đến là oxy già) là tác nhân oxy hóa mạnh, có khả năng tiêu diệt mầm bệnh trong giá thể mà không để lại tồn dư gây hại cho cây trồng sau xử lý.
Thời điểm:
- Sau khi kết thúc vụ
- Trước vụ mới 5 – 7 ngày
Liều pha:
- 500ml H₂O₂ 50% pha với 100 lít nước
Cách sử dụng:
- Cho dung dịch đã pha vào bồn/phuy
- Chạy qua hệ thống tưới nhỏ giọt khoảng 20 phút
- Dừng khi thấy bọt trắng ở cuối đường ống
Sau xử lý:
- Để tự nhiên trong 2 ngày: không tưới thêm, không che phủ
- Sau đó xả lại bằng nước sạch để rửa đường ống
Thời gian cách ly: 3 – 5 ngày
- Khi giá thể:
- Không còn mùi hăng
- Không còn cảm giác nóng nhẹ khi chạm vào
Lưu ý quan trọng
- Không pha H₂O₂ với:
- Phân bón
- Thuốc BVTV
- Chế phẩm sinh học
- Không xử lý khi trời nắng gắt
- Trang bị bảo hộ khi pha:
- Găng tay
- Khẩu trang
- Kính bảo hộ
- H₂O₂ sẽ phân hủy sau 48–72 giờ, an toàn cho cây trồng
Bước 4: Phục hồi giá thể trước khi trồng
Sau khi khử khuẩn, mầm bệnh được loại bỏ, nhưng đồng thời hệ vi sinh có lợi cũng suy giảm và giá thể lúc này chưa phù hợp để trồng ngay. Vì vậy, cần có bước phục hồi nhằm đưa giá thể trở lại trạng thái cân bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ rễ phát triển.
Cân bằng lại vùng rễ
- 1L Orga Ca²⁺ pha với 400L nước
- Chạy qua hệ thống tưới nhỏ giọt
- Kiểm tra EC giá thể (< 0.5 mS/cm là đạt)
- Tham khảo thêm về Orga Ca: Tại sao Vôi sữa (Orga Canxi) rất cần thiết với Dưa lưới
Phục hồi hệ vi sinh
Tác dụng: Khôi phục cấu trúc giá thể, tăng cường hệ vi sinh vật có lợi, từ đó giúp rễ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn
4. Kết luận
Tái sử dụng giá thể dưa lưới là giải pháp giúp nhà vườn tiết kiệm chi phí hiệu quả trong sản xuất. Tuy nhiên, chỉ nên áp dụng khi giá thể còn đạt chất lượng và được xử lý đúng kỹ thuật.
Nếu thực hiện đúng, việc tái sử dụng giá thể không chỉ giúp giảm chi phí mà còn duy trì năng suất và hạn chế rủi ro bệnh rễ trong các vụ tiếp theo.
